Storytelling szkolenie. Jak ułożyć narrację o wynikach
Zbliżają się roczne podsumowania. Zobacz, jak ułożyć narrację do prezentacji wyników. Praktyczne storytelling szkolenie bez coachingowych frazesów.
Środa rano, jesienne światło w sali konferencyjnej, a na ekranie gęsty arkusz kalkulacyjny. Zarząd czeka na podsumowanie roku, a ty zastanawiasz się, jak opowiedzieć o tych liczbach, żeby ktokolwiek zapamiętał główny przekaz. Odpowiedzią nie są żarty na rozluźnienie, ale precyzyjnie zbudowana narracja, która prowadzi słuchacza od problemu do rozwiązania. Właśnie dlatego profesjonalne storytelling szkolenie zaczyna się od struktury, a nie od szukania anegdot na siłę.
Zanim staniesz przed ludzmi
Zanim wejdziesz do sali, musisz wiedzieć, dokąd prowadzisz słuchaczy. Liczby same się nie obronią, a suche dane rzadko skłaniają do podejmowania decyzji. Widzę to często na planie zdjęciowym czy podczas prób przed wystąpieniami. Prezenter ma dobre wyniki do pokazania, ale gubi je w gąszczu nieistotnych detali. Przygotowanie to proces eliminacji.
- Znajdź jedno główne zdanie. Zastanów się, co zarząd ma zapamiętać, gdy wyłączysz projektor. Jeśli to wzrost sprzedaży w trudnym kwartale, uczyń z tego oś swojej opowieści.
- Określ punkt wyjścia. Dobra historia potrzebuje kontrastu. Pokaż, gdzie firma była rok temu, z jakimi wyzwaniami wchodziliście w ten rok. To buduje napięcie i nadaje kontekst wynikom.
- Wytnij szum informacyjny. Masz na slajdach pięćdziesiąt wskaźników. Wybierz trzy kluczowe, które bezpośrednio wspierają twoje główne zdanie. Resztę zostaw w załączniku do przeczytania w wolnej chwili.
- Zaplanuj pauzy. Zaznacz w swoich notatkach miejsca, w których musisz wziąć oddech. Przepona potrzebuje powietrza, a słuchacz czasu na przetrawienie ważnej liczby.
- Zrozum perspektywę odbiorcy. Zarząd patrzy na liczby inaczej niż szefowie działów. Zastanów się, jakie pytania mogą paść z ich strony i wpleć odpowiedzi w swoją narrację.
- Przygotuj notatki dla siebie, nie dla publiczności. Zapisz w nich tylko słowa klucze i liczby, których nie możesz pomylić. Pełne zdania na kartce zmuszają cię do czytania, a to zabija kontakt wzrokowy.
Storytelling szkolenie: jak zbudować narrację krok po kroku
Tworzenie opowieści biznesowej to rzemiosło. Nie potrzebujesz wrodzonego talentu, wystarczy trzymać się sprawdzonych ram. Każda dobra prezentacja składa się z trzech etapów, które płynnie z siebie wynikają.
Zacznij od mocnego otwarcia. Zamiast mówić, że zebraliście się, aby omówić wyniki, podaj od razu najważniejszy fakt. Powiedz na przykład, że to był rok dwóch skrajności. Zbudujesz w ten sposób ciekawość. Patrz wtedy prosto w oczy osobom decyzyjnym. Kontakt wzrokowy na początku wystąpienia ustawia dynamikę całej prezentacji.
Przejdź do rozwinięcia, czyli drogi do celu. To tutaj pokazujesz liczby, ale robisz to przez pryzmat działań zespołu. Opowiadasz o tym, jak zareagowaliście na spadki w drugim kwartale. Opisujesz konkretny problem i konkretne rozwiązanie. Unikaj strony biernej. Zamiast mówić, że koszty zostały zoptymalizowane, powiedz, jak zmieniliście proces dostaw. Taka konstrukcja buduje wiarygodność.
Pamiętaj o przestrzeni. Jeśli masz do dyspozycji większą część sali, zaplanuj swój ruch. Nie chodź bez celu. Zrób krok w stronę publiczności, gdy podajesz kluczowy argument. Wróć do ekranu, gdy odnosisz się do wykresu. Ruch musi mieć intencję, inaczej staje się tylko rozpraszającym spacerem.
Zakończ jasną puentą. Zepnij klamrą to, co powiedziałeś na początku. Jeśli otwierałeś prezentację tezą o roku skrajności, w podsumowaniu wskaż, że te skrajności zbudowały stabilny fundament na kolejne miesiące. Na koniec zrób dłuższą pauzę. Nie uciekaj wzrokiem w podłogę. Utrzymaj postawę i poczekaj na pytania.
Najczestsze bledy
Na treningach regularnie obserwuję te same potknięcia. Wynikają one z chęci przekazania zbyt dużej ilości wiedzy w zbyt krótkim czasie.
Pierwszy błąd to czytanie ze slajdów. Ekran staje się twoim prompterem, a ty odwracasz się plecami do zarządu. Slajd to tylko tło wizualne. Ty jesteś narratorem. Jeśli musisz czytać z ekranu, to znaczy, że na slajdzie jest za dużo tekstu. Skróć go do jednego hasła, a resztę opowiedz.
Drugi błąd to brak akcentu zdaniowego. Mówisz jednostajnym tempem, przez co najważniejsza liczba roku brzmi tak samo jak data kolejnego spotkania. Głos to twoje narzędzie. Zwolnij, gdy podajesz kluczowy wynik. Zawieś głos przed podaniem ostatecznej kwoty.
Trzeci błąd to niespokojne ciało. Przestępowanie z nogi na nogę, nerwowe poprawianie marynarki czy zabawa wskaźnikiem. To wszystko odciąga uwagę od twoich słów. Znajdź stabilną pozycję. Ciężar ciała rozłóż równomiernie na obu stopach. Ręce trzymaj swobodnie, używaj ich do podkreślania najważniejszych momentów.
Czwarty błąd to fałszywe zakończenie. Mówisz, że to tyle z twojej strony, po czym nerwowo zbierasz notatki. Zakończenie musi wybrzmieć. Ostatnie zdanie powinno być konkluzją, po której następuje cisza. Daj odbiorcom szansę na reakcję.
Piąty błąd to ignorowanie trudnych pytań. Często widzę, jak prelegent przyspiesza tempo, gdy dociera do słabszych wyników, mając nadzieję, że nikt nie zauważy. To błąd. Zarząd zawsze zauważy. Zatrzymaj się przy trudnych danych, wyjaśnij je krótko i od razu przejdź do planu naprawczego.
Jak to cwiczyc
Umiejętność opowiadania o danych wymaga praktyki. Rozpisz sobie plan na najbliższe dni, aby oswoić się ze swoim materiałem przed wejściem na salę.
W poniedziałek napisz pełny szkic swojej prezentacji. Przelej na papier wszystko, co chcesz powiedzieć. We wtorek przeczytaj to na głos i skreśl połowę przymiotników. Język mówiony musi być prosty i krótki. W środę ustaw telefon na statywie i nagraj jedno pełne przejście swojej prezentacji. Nie przerywaj, nawet jeśli się pomylisz. W czwartek obejrzyj to nagranie bez dźwięku. Zobaczysz, co robi twoje ciało i gdzie ucieka twój wzrok. W piątek obejrzyj materiał z dźwiękiem i zanotuj miejsca, w których brakuje ci oddechu.
Zwróć uwagę na dykcję. Stres sprawia, że zaczynamy mówić szybciej i połykamy końcówki wyrazów. Przed samym wystąpieniem zrób prostą rozgrzewkę aparatu mowy. Rozluźnij żuchwę, zrób kilka głębokich wdechów torem przeponowym. To fizjologia, nad którą możesz zapanować.
Samodzielna praca z kamerą w telefonie daje wymierne efekty. Przychodzi jednak moment, gdy potrzebujesz profesjonalnego środowiska i obiektywnego feedbacku zdanie po zdaniu. Wtedy warto umówić się na trening ze mną w warszawskim studiu. Pracujemy tam na trzech kamerach, z pełnym oświetleniem i prompterem. Nagranie na wejściu, praca nad tekstem i nagranie na wyjściu pokazują czarno na białym, jak zmienia się twoja narracja.
Dobra opowieść o wynikach finansowych to precyzyjne rzemiosło, które wymaga czasu i cięć. Kiedy wchodzisz na salę, masz być przewodnikiem po własnych danych, a nie lektorem cudzego tekstu.
Pytania i odpowiedzi
Czy storytelling sprawdza się w twardych danych finansowych?
Tak, ponieważ same liczby nie pokazują przyczyn ani skutków podjętych działań. Narracja nadaje danym kontekst i pomaga słuchaczom zrozumieć proces, który doprowadził do konkretnego wyniku.
Ile powinna trwać idealna prezentacja wyników?
Tyle, ile wymaga jasne przedstawienie głównego wniosku, bez zbędnych dygresji. Zazwyczaj najbardziej treściwe prezentacje zamykają się w kilkunastu minutach, po których następuje merytoryczna dyskusja.
Jak poradzić sobie ze stresem przed zarządem?
Stres niweluje się poprzez solidne przygotowanie struktury i głośne próby. Kiedy wiesz dokładnie, jak zaczniesz i jak skończysz, twoje ciało i oddech stają się znacznie spokojniejsze.